Myto, e-myto, EETS. Systemy rozliczania opłat drogowych dla ciężarówek w Europie – czym są i jak działają?

systemy poboru opłat drogowych, systemy poboru opłat w Europie
2021-07-16 14:47
Inelo Inelo

Blog

Płać i płacz – opłaty za poruszanie się po drogach pojazdem ciężarowym, to już norma w europejskich krajach. Ból głowy mogą jednak powodować nie tylko same stawki, lecz także poziom skomplikowania samych opłat. Jak się w tym połapać? Jak uprościć rozliczenia e-myta?

Elektroniczny system poboru opłat

Czasy winiet – naklejanych czy kupowanych w zasadzie już minęły. Wraz z rozwojem technologii systemy poboru opłat drogowych także przeszły transformację w kierunku rozwiązań elektronicznych. Rzecz w tym, że w obrębie jednego kraju możemy mieć kilku operatorów płatnych odcinków, a także fragmenty dróg, które podlegają dodatkowej opłacie. Są to najczęściej przejazdy przez tunele, wiadukty czy przełęcze.

Czym jest myto i e myto?

Historia myta sięga czasów średniowiecza i Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Opłacano je za przejście przez strategiczne punkty na szlakach handlowych takie, jak mosty, bramy i przełęcze. W zamian za opłatę, przewoźnicy mogli liczyć na eskortę zapewniającą bezpieczeństwo im i przewożonym towarom.

Obecnie, myto to nadal świadczenie za możliwość korzystania ze szlaków drogowych, lecz już bez ochrony. Z kolei e-myto to utarte określenie opłat drogowych pobieranych w formie elektronicznej, za pośrednictwem dedykowanego urządzenia lub przez Internet – bez manualnych płatności czy konieczności zatrzymywania się.

Myto dla ciężarówek – w jakich krajach jest pobierane?

myto, e-myto, EETS

Obowiązek pobierania opłat drogowych w krajach należących do Unii Europejskiej wprowadzono w 2006 r. Wdrożenie systemów następowało z różnym zaawansowaniem w kilku państwach. Przykładowo Niemcy już w 2005 r. mieli elektroniczny format, a w Polsce system ViaToll rozpoczął działanie w połowie 2011 r. Elektroniczne metody obciążania za pokonywane trasy pozwalają na bardziej precyzyjne warunkowanie stawek oraz naliczanie należności za faktycznie przejechany dystans, stąd też w większości wyparły ryczałtowe formy takie jak winiety.

Systemy e-myta w krajach Europy:

  • Polska: ViaToll (pow. 3,5 t DMC)
  • Niemcy: Toll Collect (pow. 7,5 t DMC)
  • Belgia: Viapass (pow. 3,5 t DMC)
  • Hiszpania: Via-t (pow. 3,5 t DMC, z możliwością płatności manualnej)
  • Francja: Tis-pl (pow. 3,5 t DMC)
  • Portugalia: ViaVerde (wszystkie pojazdy, trzy różne urządzenia)
  • Austria: GoMaut (pow. 3,5 t DMC)
  • Słowacja: E-MYTO (pow. 3,5 t DMC)
  • Czechy: MYTO CZ (pow. 3,5 t DMC)
  • Węgry: HU-GO (pow. 3,5 t DMC)
  • Włochy: Telepass IT
  • Irlandia: eToll (wszystkie pojazdy)
  • Wielka Brytania: HGV Levy (pow. 12 t DMC).

W Zjednoczonym Królestwie działa system przedpłat zryczałtowanych (dziennych, tygodniowych, miesięcznych i rocznych). Ich wysokość zależy od masy pojazdu, a także normy emisji spalin. Oprócz tego Brytyjczycy pobierają dodatkowe opłaty za pokonanie m.in. tuneli, fragmentu autostrady M6 i niektórych mostów.

  • Słowenia: DarsGO (pow. 3,5 t)
  • Szwajcaria: LSVA (pow. 3,5 t)
  • Białoruś: BelToll (pow. 3,5 t)
  • Rosja: Platon (pow. 12 t)
  • Szwecja, Dania, Holandia, Luksemburg: wspólna Eurowinieta (pow. 12 t, dodatkowe opłaty na wybranych odcinkach)
  • Bułgaria: BGToll (pow. 3,5 t)
  • Łotwa: LV Vignette (pow. 3 t)
  • Litwa: Elektroniczne winiety (dla wszystkich pojazdów użytkowych, w tym również o DMC do 3,5 t)
  • Estonia: Elektroniczne winiety (pow. 3,5 t)
  • Norwegia: AutoPass (pow. 3,5 t)
  • Rumunia: Rovinieta (wszystkie pojazdy)
  • Chorwacja: ENC (wszystkie pojazdy)
  • Turcja: HGS (wszystkie pojazdy)
  • Grecja: Easytrip e-pass lub Egnatia (pow. 3,5 t)
  • Serbia ETC (wszystkie pojazdy)

Zalety i wady elektronicznych systemów opłat

Elektroniczne systemy opłat są wygodniejsze niż te manualne i stacjonarne. Przede wszystkim nie wymagają zatrzymywania się i pozwalają wygodnie oraz szybko dokonywać płatności – np. za pośrednictwem internetowych kont. Wiele krajów oferuje także płatności odroczone, opłacane okresowo. Pewną niedogodnością jest jednak liczba systemów. W przypadku przewoźników operujących w całej Europie ich samochody mogą mieć dosłownie zalepioną przednią szybę urządzeniami do obsługi płatności w poszczególnych krajach. Jednak także i tę kwestię można rozwiązać. Na ratunek przychodzi europejski system EETS.

Co to jest i jak działa system EETS?

Potrzebę ujednolicenia systemów opłat w Europie dostrzegły już władze EU. Stąd też wprowadzenie EETS, czyli Europejskiej Usługi Opłaty Elektronicznej, mającej na celu zniesienie barier i uproszczenie rozliczeń drogowych.

Rozwiązanie obejmuje jedną umowę i jedno urządzenie działające w wielu krajach Unii Europejskiej. Obecnie EETS obejmuje płatności w Niemczech, Austrii, Belgii, Norwegii, Francji, Włoszech, Hiszpanii i Portugalii oraz polskim odcinku A4 (Balice-Brzęczkowice). W gronie krajów, które mają być wkrótce kompatybilne z EETS są Bułgaria, Czechy, Polska, Węgry, Słowacja, Rumunia i Słowenia. Zgodnie z zapowiedziami – kolejne państwa mają dołączyć do tego systemu.Urządzenia pokładowe obsługujące EETS dostarczają i obsługują znani operatorzy kart paliwowych.

Optymalizacja kosztów przewoźników

Urządzenia działające w wielu państwach, niezależnie od EETS, oferują także prywatni operatorzy, w tym również polskie Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych. Poszczególne podmioty mają „w ofercie” różne kraje. W tym wypadku dobór rozwiązania zależy przede wszystkim od charakteru przewozów, głównych kierunków i najczęściej pokonywanych tras.

Ujednolicenie i skupienie obsługi opłat w obrębie jednego podmiotu to jeden z kroków do optymalizacji tego kosztu w działalności przewoźnika. W przypadku niektórych usługodawców przedsiębiorca może liczyć na rabaty za przejazdy. Tańsza, prostsza i szybsza jest również obsługa płatności. Zamiast wielu rachunków, opłat, możemy otrzymywać zbiorczą fakturę – jedną w miesiącu.

Normy emisji spalin a wysokość opłat drogowych

Warto również pamiętać, że opłaty drogowe w wielu krajach zależą od normy emisji spalin. Im starszy samochód, tym więcej trzeba zapłacić. To też powoduje, że przy dużej flocie i przebiegach elementem optymalizacji opłat może być inwestycja w nowocześniejsze i bardziej oszczędne ciężarówki. Przykładem jest niemiecki Toll Collect, który promuje pojazdy zasilane paliwami alternatywnymi, np. gazem ziemnym. Takie ciągniki obecnie są zwolnione z opłat.

Ostatecznie jednak decyzje związane z opłatami każdorazowo wymagają analizy przepisów i zapowiedzi ich zmian. W jednym tekście nie sposób zawrzeć wszystkich szczegółowych informacji z całej Europy, które dodatkowo często są zmieniane.

Skontaktuj się z nami.

Wybierz sposób kontaktu najlepszy dla Ciebie.

    Biuro obsługi klienta

    (22) 113 40 60